Andrzej Czajowski, „Polityka w pięciu odsłonach: metatypologia zjawiska”, Wrocławskie Studia Politologiczne nr 12/2011

wrocawskie studia politologiczneFranciszek Ryszka pisał dawno temu, że w marcu 1986 r. na Uniwersytecie w Essen odbyło się „pierwsze bodaj międzynarodowe kolokwium” z dziedziny rozważań nad semantyką w nauce o polityce. Zgromadzeni na nim uczestnicy „zgodzili się na ogół, że istnieje znaczna i rosnąca dowolność w definiowaniu samego terminu ‘polityka’, wynikająca głównie z doświadczeń i tradycji historycznych”, lecz także nieporozumień zrodzonych „z pomieszania definicji semantycznych z kontekstowymi przy nadużywaniu tych ostatnich”. Dodał, że „w nauce o polityce przeważa przekonanie, iż termin ‘polityka’ jest niejasny lub zgoła mylący (…), co niewątpliwie utrudnia porozumienie między (…) teoretykami a praktykami, jak również wśród praktyków różnych orientacji czy zapatrywań”, a szczególne nieporozumienia powstają na styku języka obiegowego i języka „literatury politycznej”, w którym wyróżnił „język uprawiania polityki” i „język opisu naukowego”: pierwszy jest środkiem perswazji, gry i walki, a drugi narzędziem wyjaśniania, a także i krytyki tego pierwszego – uzupełnił. Od tego czasu literatura poświęcona „polityce” poszerzyła się o szereg refleksji i konstatacji, co z jednej strony przybliżyło nam sposoby pojmowania tego terminu, z drugiej natomiast – ze względu na mnogość i różnorodność występujących tu koncepcji – nie zredukowało jego wieloznaczności. Pojawienie się zaś zjawisk niespotykanych wcześniej nadaje pojęciu polityki niejednokrotnie nowy sens. Niniejsze opracowanie stanowi zatem propozycję uporządkowania istniejącego w tej dziedzinie bogactwa znaczeń. Próby takiego zabiegu były podejmowane, lecz głównie na podstawie natury zjawiska, tak, jak je widziano. Np. Andrew Heywood dostrzega cztery sposoby definiowania polityki: jako sztuki rządzenia, jako spraw publicznych, jako kompromisu i konsensusu oraz jako władzy6. Z kolei Andrzej W. Jabłoński wyróżnił pięć rodzajów definicji, w których polityka to: działalność instytucji państwowych; wzajemny stosunek władzy, wpływu i konfliktu; funkcja w systemie społecznym; proces podejmowania decyzji; rozwiązywanie problemów. Jeszcze z innej strony na problem klasyfikacji pojęcia polityki spojrzał Zbigniew Blok, proponując dychotomiczny podział, w którym polityka występuje jako typ aktywności społecznej oraz typ stosunków społecznych. Typologii podobnego rodzaju spotykamy więcej i napomknę o nich w dalszej części tekstu.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Czytelnia, Pozostałe pozycje i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Możliwość komentowania jest wyłączona.